Noachieden van de Lage Landen

Kli

Tzniut (of Tznius): Dressed to be Blessed.


Een van de fundamentele waarden van het Jodendom is bescheidenheid.Voor vrouwen en mannen. Bescheidenheid op veel gebieden: in man-vrouw relaties, op welke manier je voedsel gebruikt en de manier waarop je gedraagt en spreekt.

Noachieden volgen de algemene richtlijnen van deze dress-code ook.


Tzniut betekent bescheidenheid, eenvoud, terughoudendheid.


De sluier maakte scheiding in het verleden tussen in een  persoon zelf en de omgeving, het bakende  de eigen ruimte af. In de bijbel komt deze metafoor van de sluier naar voren: tiferet (“glorie") genoemd (Jes 3:18). 


Wanneer je in tzniut- style wil leven bedek je jezelf van knieën, ellebogen tot halsbeen. Ook wanneer je thuis bent. Ook als je bidt, ben je gekleed. Dus je gaat niet bidden wanneer je niet gekleed bent of wanneer je je in de nabijheid bevind van iemand die niet gekleed is. Het Genesis verhaal is natuurlijk in dit opzicht bekend maar ook het verhaal van Noach in de tent gaat daarover, de twee zonen die niet naar de naaktheid van hun vader keken maar een deken over hem heen legden, handelden op de juiste manier.


Het gezicht wordt echter niet bedekt


De mannen dienen mannenkleding te dragen en de vrouwen vrouwenkleding. Het gaat er niet om dat je als vrouw nooit een broek mag dragen als dat uitkomt door werk of hobby, maar het gaat erom dat de identiteit, wie je bent, gewaarborgd blijft en ten tweede dat je een ander niet tot erotische gedachten brengt. Een derde reden is dat je direct of indirect ook een ander beschermt en behoed.

In het gedrag komt tzniut ook tot uiting. 

Een man die bv. wijdbeens achterover leunt in zijn stoel is niet discreet. Wanneer hij ook nog luidruchtig praat, rouwe/dubbelzinnige opmerkingen maakt dan heb je te maken met een persoon die zichzelf niet “verfijnd” heeft en grovere leefstijl heeft. Elke gedrag is een afspiegeling van de innerlijke staat van een mens en zegt dus veel  over hoe een persoon in het leven staat.

Soms vragen mensen zich wel eens af of al deze regeltjes niet duiden op een negatieve houding ten aanzien van lichamelijkheid en seks. Het tegendeel is waar Het is absoluut geen afwijzing het is juist de hoogst vorm van respect voor het lichaam. Het lichaam dient goed verzorgd te worden, het huwelijk is een unieke verbintenis waarin gezonde seksualiteit met instemming van beide partijen de basis vormt voor het familieleven waarin bescherming en verzorging van de echtgenote en kinderen  gewaarborgd is.


Tznius heeft dus niets met valse schaamte, preutsheid of onderdrukking

te maken.


Het gaat juist uit van een hoge zelfwaarde (door God gecreëerd), bescherming van deze waardevolheid en alleen in de “heilige ruimte” tussen man en vrouw die voor elkaar kiezen als levenspartners kunnen de “sluiers” weggelaten worden en vind de exclusieve verbinding plaats

Lashon Hara: spreek niet negatief over een ander



Alles wat je zegt en wat iemand schade kan toebrengen, of het nu financieel is, of in reputatie, of wat een ander tot schaamte kan brengen wanneer dit in de openbaarheid zou komen, is lashon hara.





Een paar Bijbelse bronnen:

 * Leviticus 19:15, "Lo telech rachil b'ameicha," - Ga niet rond als een sprookjesdrager onder uw volk. Dit is het basisverbod op het spreken van Lashon Hara.


* Leviticus 19:14, "Lifnei 'iver lo titen michshol" - Plaats geen struikelblok voor de blinden. Iemand die zich met lashon hara bemoeit, helpt ook anderen om de verboden te overtreden.


* Deuteronomium 24:9, "Zachor et asher asa H' Elokeicha l'Miriam" - Onthoud wat G-d met Miriam deed. Toen Miriam negatief tegen haar broer Mozes sprak, werd ze getroffen door tzara'at (lepra).


* Leviticus 19:18, "V'ahavta l'rei'echa kamocha" - Heb je naaste lief als jezelf. Dit is de bron van de "doe aan anderen" regel, dat we anderen moeten behandelen zoals we behandeld zouden willen worden.


Het is ook lashon hara/roddel wanneer de inhoud op waarheid berust, of wanneer je onder druk van een ander iets negatiefs over een persoon zegt of  wanneer je bv namen weglaat. Vaak begint het met roddel, of dat iemand aantrekkelijk is of irritant of als een ander een bepaalde overtreding of zonde heeft begaan. Of als je geringschattend over een ander spreekt. De inhoud overigens vaak oncontroleerbaar en direct of indirect wordt het karakter of het gedrag van een persoon in omstreden/negatief daglicht gesteld.

Maar het kan ook in een positieve vorm zijn waarin je de ander bv tot jaloersheid verwekt.


Ook als je als alleen luistert en niet geloofd wat gezegd word, toch heb je verantwoordelijkheid.  Want er zijn drie personen die onder lashon hara lijden: diegene die het spreekt, diegene die luistert, en diegene over wie het gaat.


Wat kun je doen wanneer je geen deel wenst te nemen aan kwaadsprekerij en roddel?


  1. Het zelf niet te doen
  2. Uitleg geven dat je niet naar roddel wilt luisteren
  3. Weglopen
  4. Gesprek op ander onderwerp brengen/ombuigen
  5. Niet luisteren en niet deelnemen aan het gesprek


Er zijn ook subtielere vormen die vanzelf leiden tot lashon hara en die in eerste instantie zelfs positief beginnen. Denk dan aan voorbeelden als: “je zou toch echt niet geloven dat hij zo veranderd is”, of wanneer je iemand gaat prijzen terwijl je weet dat er iemand in het gezelschap is die een slechte verhouding met deze persoon heeft.


Zorgvuldigheid en terughoudendheid wat je over een ander verteld is dus essentieel in het zorg dragen  voor "clean speech". Het behoed jezelf en de ander voor schade of reputatieverlies.


Er zijn uitzonderingen: bij dreigend misbruik, mogelijkheid tot ongelukken en gevaar etc. Dan is het zelfs je plicht om iemand te waarschuwen. Of  wanneer informatie van nut kan zijn, is het toegestaan dat die persoon er naar luistert. Toch dien je hier ook voorzichtig mee te zijn en zelf onderzoek te doen.